CHP Milletvekili ve eski DPT Müsteşarı İlhan Kesici, Habertürk TV’de Teke Tek programında Fatih Altaylı’nın sorularını yanıtladı.
Geçtiğimiz günlerde 128 milyar dolarla ilgili verdiği cevapla partisinden ağır tenkitler alan Kesici, kelamlarının çarpıtıldığını savundu. Kesici, “Birbirine benzeyen iki sayı var. Brüt rezerv var 125 milyar dolar. Eksi 50-55 milyar dolara indi, net rezerv olarak. Bu 125 dolarla 128 milyar dolar birbirinin karşılığında, misal şeylermiş üzere de kullanılmaya başlandı. Biz bunu bir kampanya haline dönüştürdük. CHP de başı çekti. Afişler asıldı ama bu duyulmadı. İtfaiye araçlarıyla indirilince ‘ya ne oluyoruz’a dönüştü. Sonra bu128 milyar dolar neydi? Ortada bir kayıp bir rezerv mi varmış Türkiye’nin. İşte bu ‘kayboldu’ya geldi” dedi.
NE DEMİŞTİ?
İlhan Kesici, Halk TV’de Gökmen Karadağ’ın sunduğu programa konuk olmuş ve dikkat çeken açıklamalarda bulunmuştu. Kesici, “Bir şey söylersem bizim soruyu kırmış olurum. Bilgimiz dersek olmaz, iddiamız dersek olur. Merkez Bankası bilançosundan bakarsınız. Sayılar ne yapıyor, öbür sayılar nereye geldi, nereye gitti. Nereye masraf, nereden gelir. O bilgilerin üstüne bir varsayımımız var. Lakin artık söylersem kendi sorduğumuz soruyu kırmış olurum. Para kaybolmaz, onu söyleyeyim… Girersin Merkez Bankası’nın bilançosuna okumayı bilen beşerler açarlar internet sayfalarını, dolar alımları satımları nasıl olmuş, ne vakit olmuş her iş görülür. Her iş devletin kaydı altındadır” diye konuşmuştu.
İlhan Kesici’nin açıklamalarından satır başları;
“Ben Türkiye’nin Merkez Bankası çıkıp, konuşmalıdır dedim. Hükümet cenahından tek bir satır konuşulmadı. O vakte kadar hiç kimsenin aklına gelmeyen, söylem dahi etmediği bir şey söyledim, Hazine ve Maliye Bakanı’nın konuşması gerektiğini söyledim. Asıl lafın büyümesi, bizim astığımız pankartlar civarında 10 ünite bilindiyse, benim konuşmamın istismar edilen görüntülerinden sonra 100 bini konuşulur oldu. Merkez Bankası Lideri sonraki günü konuşmak zorunda kaldı. O denli dik, aslanlar üzere bir konuşma edası görmedim. Merkez Bankası konuşmasından ‘2017 yılında bir protokolü Merkez Bankası, Hazine Bakanlığı’ diye cılız bir ses çıktı. Bundan 2 gün sonra Lütfi Elvan konuşmak zorunda kaldı. O da 2017 protokolü dedi ve 2018 lafı geçer üzere oldu. Kamu bankalarının lafı geçer üzere oldu. O ortaya Nurettin Canikli girdi. Düzgün yetişmiş bir insan olarak kabul edebiliriz. Bir açıklama yaptı. Bunu en son sayın Cumhurbaşkanı AK Parti Kümesi’nde benden de bahsederek konuştu.
“MERKEZ BANKASI DÖVİZ ALIP DÖVİZ SATMAZ”
Ben konuştuktan sonra da bakan konuşmasıyla Türkiye kamuoyun bu 2017 protokolünden haberdar mıydı? Devlet katı hariç hiç kimse bilmiyor. Bir de 2018 çıktı.2019 da var. Artık benim zannım, sayın Cumhurbaşkanının da söylediklerini topladıktan sonra galiba Merkez Bankası rezerv idaresini Hazine’ye devreder üzere olmuş 2017 protokolüyle, ama asıl neler yapılacak kısmı 2018 ve 2019 protokolleriyle olmuş. Hazine kamu bankaları marifetiyle bu işi yapmış. Merkez Bankası döviz satmaz. Bankalar topladıkları dövizi Merkez Bankası’na koyarlar. Sonra devlet borç alır rezerve koyar. Merkez Bankası bir tek petrol ve güç ithalatçılarına döviz vermek durumunda kalır. Rezervin ehemmiyeti şu; her iş berbata gidebilir, Türkiye’ye rezerv gelişleri daralabilir, o cins hallerde acil gereksinimlerimizi karşılamak durumundadır. Döviz orada durur. Bu sayılar Merkez Bankası bilançosuna Afrika’dan da ABD’den de bakılırsa görülür.
“AMERİKA BÜTÜN PARA TRANSFERLERİNİ BİLİR”
128’in ‘şuraya, buraya gitti’ diyerek dağılımı yanlış işler olmuştur. Çok değerli bir parayı veriyoruz; doları, karşılığında Türk lirası alıyoruz. Türk Lirası’nın senyoral devletlerin basma hakkı var. Onun da adabı erkanı var. Niçin Türk Lirası karşılığında dolar satayım ben? Artık zannediliyor ki Hazine diğer kamu bankaları marifetiyle mi verdi? Onu bilmiyoruz. O vakit verilirse bu dövizlerin satılacağını bilen beşerler var orada. Bunlar alım satım yapabilirler. Biz bilmeyiz lakin kim bilir? Amerika bilir. 10 bin dolar üzerindeki her para hareketini Amerika takip eder. 10 bin 1 dolar bir yere para transfer ettiysen Amerika o işleri bilir. Ben bu kayıplar bu devlette vardır diyorum.
“CARİ AÇIĞA GİDEN ÖLÇÜ HELALİ GÜZEL OLSUN”
Bu devletin kayıtlarında bunlar vardır lakin biz bilmiyoruz. Lakin sayın Cumhurbaşkanına bu kayıtlardan birileri çıkarıp özetleme yapmış olmalı ki, ‘ben size söyleyeyim nereye gitti, 50 milyar dolar filan yere, 30 milyar dolar filan yere gitti’ dedi. Bunu sayın Cumhurbaşkanı’na kayıtlardan çıkarıp, verenler var. Fakat onun dışında hiç kimse bilmiyor. Bunun bir tek makul denilebilecek formülü, cari süreçler açığımız var. Bu 40 milyar dolar helali beğenilen olsun, anlaşılabilir bir şeydir. Cari süreci kapatmak için. Ancak şirketlerinin döviz durumlarının düzeltilmesi Merkez Bankası’nın misyonu olabilir mi? İşte burada bunu bilenler, bilmeyenler faslı giriyor işin içine. Para buharlaşamaz, değerli bir varlığı bizim işimize yaramayacak olan bir varlıkla değiştirmiş oluyoruz.
“TOPLAM İHRACATIN YARISI KADAR AÇIK VEREN BİR İKTİSAT“
İhracattan yürüyelim. Ticaret Bakanımız, Ekonomik işlerden sorumlu bakanlarımız, bazen Hazine ve Maliye Bakanlarımızdan ‘Çin’i geçtik’ diye söylem edenler oldu. Buna her dakika bakılmaz. Buna yıllık bakılır. AK Parti’yi de 20 yıllığa çevirelim, performansına bakalım. İhracat 2.3 trilyon dolarlık ihracat yapmışız. Güzel değil mi? 18 yılın toplamı. Bir de ithalat yapmışız. 3.4 trilyon dolar. 3.4 trilyon dolar mal almışız karşılığında 2.3 trilyon dolar mal satmışız. Toplam ihracatın yarısı kadar açık veren bir iktisat. Buradan bak dünyanın en makûs iktisadı. Bunu en başından itibaren söyleyerek geliyorum. Bu tıpkı vakitte kazanmadığımız bir parayı harcadığımız manasına geliyor. 18 yıldır birikmiş döviz açığı hiç kazanmadığımız bir paranın harcanması demek. Borçlandık o vakit. IMF’ye olan borcumuz 23 milyar dolardı. Devletin borcu 87 milyar dolardı. Bu 2002 sayısı. Onun 2020 sayısı 187 milyar dolar. 87 milyar dolardan 187’ye çıkardın lakin 76 milyar dolar da bunun içinden para sattın diyebiliriz. Bu işin devlet kısmı. Bu çeşit kritik vakitlerde yalnızca devlet borcu olmaz. Özel dalın borcu da devlet borcudur. 200 milyar dolar da özel dalın borcu artmış. AK Parti devrinde 100 milyar dolar devletin borcu artmış, özel kesimimizde 200 milyar dolar borç artmış.
“İKTİSAT BU DURUMDA OLDUĞU İÇİN O DEĞİŞİKLİKLER OLUYOR”
Hane halkı borcu diye senin benim borcum var. Onun büyüklüğünü göstermek bakımından yılları itibariyle dolara çevirdim. 2002 sonunda hane halkının TL cinsinden dolar cinsinden 4 milyar dolar imiş, artık 104 milyar dolar olmuş. 18 yılda tek başına devlet 100 milyar dolar ek borç borçlanmış, özel dal 200 milyar dolar, haneler de 100 milyar dolar borçlanmış. İster Merkez Bankası’nın rezervlerinin eritilmesi olsun, ister Hazine ve Maliye Bakanları değişikliği olsun hepsi bu yüzden. Yani onlar değiştiği için bu tablo ortaya çıkmıyor. Bu tablo yüzünden onlar değişiyor.
“BU İŞİ BİLEN ADAMLAR TOPLULUĞU GEREKİYOR”
Bir bütçe konuşmasında ‘kış geliyor’ dedim. Her kıştan sonra bahar olmaz, ‘kara kış olur’ dedim. Bu öncü göstergeler var ya. Perşembenin gelişi Çarşambadan belirli. 2020 kışında ‘nükleer kış’ dedim. Ve sonrası buhran. Sayın Kılıçdaroğlu kullandı bunu. Daha ağır ve kalıcı kriz. Artık önlem alınmaz, bu iş sisteme konulmaz ise buhrana dönüşür. Bunun karamsarlık, iyimserlikle ilgisi yok. Bu sayılardan çıkılabilir mi? Elbette çıkılır. Bunun için ne lâzım? Para lazım. Türkiye’de para var mı? Mevduat hesapları aşikâr. 250 milyar dolar civarında yerleşik insanların mevduat hesabı var. Öbürü Türk Lirası cinsinden var. Bu parayı kullanabilecek endüstrici; yani müteşebbisimiz var mı? Türkiye’de var. 2.3 trilyon dolarlık ihracatı yapan bizim insanlarımız. Dünyaya daha uyumlu eğitimli görmüş olan genç kuşak var mı? Var. Artık bizim işsizlik sayıları havalarda uçuşuyor. Üniversite mezunu genç işsiz 1,5 milyon. Sıfır katma kıymet yaratıyor. Lise ve meslek lisesi mezunları da 1 milyon. Bu 2,5 milyon insan işgücüne girmiş olsa bizim verimliliğimiz en az yüzde 10 artar. Demek ki genç, iyi yetişmiş işgücümüz, müteşebbisimiz var. Dünyanın her tarafında iş yapan insanlarımız var. Para, sermaye, insan, işgücü var. Geriye bu işleri bilen adamlar topluluğu kalıyor. En dar vakitlerden geldik, biz bu işin üstesinden geliriz.”
Haberler.com